HET TIBETAANS BOEDDHISTISCH CENTRUM voor studie en meditatie, Karma Deleg Chö Phel Ling, werd in 1975 opgericht. De oprichters behoren tot de Karma Kagyu school binnen het Tibetaanse Boeddhisme. Karma Kagyu betekent Karma Praktijk. Aan het hoofd van de Kagyu overdrachtslijn staat de 17de Gyalwa Karmapa, Ogyen Trinley Dorje, door velen wel De Levende Boeddha genoemd. In 1977 werd Chödje Lama Gawang Rinpoche door de 16de Gyalwa Karmapa naar Nederland gezonden als diens enige gezant in de regio tussen de Noordzee en de Alpen en in Frankrijk. Eerst vestigde Gawang Rinpoche zich in het Westen van Nederland. In augustus 1986 werd de Stichting Karma Deleg Chö Phel Ling formeel eigenaar van het terrein en de boerderij die door de vroegere bewoners aan de 16de Gyalwa Karmapa waren geschonken. De Rinpoche verhuisde naar Friesland waar onder zijn bezielende leiding met de bouw van het centrum en de Stoepa werd begonnen. Daartoe moest de bestaande toegangsweg - destijds een zandpad dat bij regen in modderpoelen veranderde - worden geasfalteerd. Zij die weten hoe nat en zwaar de Friese klei is, kunnen zich voorstellen wat een enorm karwei dit is geweest. Er werd met vrijwilligers gewerkt en het plaatjesalbum dat ter inzage op het centrum ligt, getuigt van de goede sfeer daarbij.

Toen de weg klaar was, werd met de bouw van de Tashi Gomang Stoepa begonnen en vervolgens werden het retraitecentrum en de tempel gebouwd. Lama Gawang Rinpoche zegt wel eens gekscherend, "andere Lama´s bouwden bij aankomst in het buitenland eerst een zo groot mogelijk centrum, maar ik vond een zo groot mogelijke Stoepa belangrijker."

In oktober 1991 was de bouw voltooid. Onder grote belangstelling werd het centrum officieel geopend door de toenmalige burgemeester van Dongeradeel, de heer Sybesma. Het voltallige gemeentebestuur en de kerkenraad waren aanwezig. Het werd een bijzondere en feestelijke gebeurtenis. De volgende dag konden ruim vijfduizend bezoekers worden ontvangen dankzij de hulp en faciliteiten die beschikbaar weren gesteld door de Gemeente Dongeradeel en enkele sportverenigingen. Gawang Rinpoche denkt hieraan nog vaak met dankbaarheid terug.

De 16de Karmapa heeft Hantum meerdere malen bezocht en de mening uitgesproken dat de mediterenden op dit centrum, vanwege de grote rust die ervan uitgaat, wel het niveau van Jetsun Milarepa, de grondlegger van de Kagyu orde, kunnen bereiken. Tegelijkertijd heeft hij aan het terrein de naam Wene Karma Chö Ling gegeven, hetgeen in een vrije vertaling kan worden weergegeven als "een rustige en afgelegen meditatietuin." Het is een gunstige plaats voor retraites, meditatie, contemplatie en bezinning. Volgens de Karmapa staat een week meditatie hier gelijk aan een jaar in Kathmandu.

Het terrein is vanaf 1987 door veel Lama´s en Rinpoches bezocht. Chödje Lama Gawang Rinpoche leeft en werkt volledig volgens de Dharma en dientengevolge kunnen leerlingen zijn lessen ontvangen op hun eigen niveau, op de momenten dat zij daarvoor openstaan.

Onder leiding van Gawang Rinpoche is het centrum gaan bloeien en werd steeds meer verbeterd en aangevuld. Op het terrein bevinden zich onder andere: een tempel; een Tashi Gomang Stoepa, de enige in Noord-West Europa, met een rondgang langs 108 Mani Korlo molens; een beeld van Guru Rinpoche met de twee phurba's; en een retraitecentrum bestaande uit diverse gebouwen en opstallen. Iedereen is welkom voor een bezoek, lessen, advies of gesprekken met Gawang Rinpoche over levensvragen en over het Boeddhisme. Zie de webpagina bezoekersinformatie voor meer informatie over een bezoek of verblijf.

Daarnaast heeft Gawang Rinpoche ontelbare ceremonies verricht ter bescherming en geestelijke ontplooiing van ieder die deze plaats voor de beoefening van de Dharma zal bezoeken. Zo heeft Gawang Rinpoche de boeken waarin de uiteenzettingen van de Boeddha Gautama zijn opgetekend, de Kanjur, meegebracht naar Nederland.

Vele Tulku´s, Rinpoches en Lama´s hebben het centrum in Hantum bezocht om er les te geven en inwijdingen te doen, onder andere: de 16de Gyalwa Karmapa, Rangjung Rigpe Dorje; de regent Tai Situ Rinpoche; Gyaltsap Rinpoche; Jamgon Kongtrul Rinpoche; de Maitreya-emanatie Sangye Nyenpa Rinpoche; Chödje Lama Namse Rinpoche en de Choegon Rinpoche van de Drukpa Kagyu.

Om een idee te krijgen van het niveau van de Karmapa ten opzichte van de Dalai Lama is het zinvol om waar te nemen dat zij altijd op dezelfde hoogte ten opzichte van elkaar plaatsnemen, al is de huidige Karmapa nog zo jong. De Dalai Lama is van de ook politiek actieve Geelkap Orde, de Gelugpa. De Kagyu Orde is niet politiek actief maar tot zover puur spiritueel georiënteerd.

Een Stoepa (Tib.: Chörten) is een bouwwerk dat altruïsme, harmonie, welvaart en gezondheid versterkt en vermeerdert. Zo dient de aanwezigheid van een Stoepa het welzijn in een regio en bevordert het opwekken van compassie voor alle wezens, en zo de vrede. Een Stoepa wordt ook wel eens als acupunctuur voor de aarde gezien die de positieve energie doet doorstromen. In ieder geval staat een Stoepa bol van de symboliek waarover men wel boeken vol heeft geschreven. Hieronder staat een beknopt schema van de hoofdzaken afgebeeld.

• het lichaam van een Boeddha kennen wij als Boeddhabeelden en -tekeningen;
• de spraak van een Boeddha is in de Soetra's en Tantra´s opgetekend;
• de geest van de Boeddha´s is echter het belangrijkste en wordt weergegeven door de Stoepa.

• de Stoepa van het afdalen naar de mensenwereld;
• de Stoepa van wonderen;
• de Stoepa van de verzamelde lotusbloemen;
• de Stoepa van de overwinning op de negatieve emoties;
• de gelukbrengende veelnissige Stoepa oftewel Tashi Gomang Stoepa (het Tibetaanse woord tashi betekent goed; gomang betekent vele deuren.);
• de Stoepa van de hereniging;
• de Stoepa van de overwinning op de illusie;
• de Stoepa van het Parinirvana.

De Stoepa in Hantum is de gelukbrengende, veelnissige Stoepa en is geheel volgens Tibetaans model gebouwd. De talrijke nissen symboliseren schatkamers die voorspoed, geluk, liefde, rijkdom en harmonie geven. De Stoepa bestaat uit vier gedeelten: beneden de zetel van de eigenlijke Stoepa; daarop staan de treden met de nissen. De treden symboliseren de vier onmetelijke aspecten van de geest. Daarboven is de bolvormige vaas met het lotusblad waarin de Boeddha zit en bovenin bevindt zich de spits van dertien ringen met in de top de ornamenten van zon en maan.

In de zetel en het binnenverblijf zijn duizend Boeddhabeelden geplaatst. In het midden bevindt zich een groot beeld van de Boeddha Shakyamuni, voorheen Siddharta Gautama genoemd. In het overige gedeelte van de Stoepa worden religieuze teksten ter bescherming; wensgebeden voor alle levende wezens; en andere religieuze voorwerpen bewaard. In de top bevindt zich een relikwie van de Boeddha Eusung, de derde boeddha die in een vorig tijdperk, duizenden jaren voor Boeddha Gautama (Shakyamuni) leefde. Dit uiterst zeldzame relikwie werd aangeboden door Jamgon Kongtrul Rinpoche tijdens zijn bezoek in november 1987 aan Nederland.

De voorwerpen die worden bewaard in de Stoepa zijn qua waarde alleen van religieuze aard.

Tibetaanse kloosters hebben vaak lange rijen gebedsmolens, aangedreven door wind, water, of met de hand. Zowel lama´s als leken gebruiken kleinere handgebedsmolens bij hun mantra´s. De serieuze Boeddhist heeft als einddoel de bevrijding van alle levende wezens uit de werelden van lijden - samsara. Dit is mogelijk aan de hand van de lessen en methoden die Boeddha heeft aangereikt om de weg uit het lijden te realiseren en dit proces te versnellen ten opzichte van de natuurlijke weg via tienduizenden wedergeboortes in de stof. Eèn van deze methoden is het draaien van de mantrawielen of mantratrommels, de mani khorlos. Ze zijn gevuld met gewikkelde vellen papier, die zijn bedrukt of in het klein zijn geschreven met duizenden mantra´s. Een mantra is een formule voor het welzijn van zowel de opzegger ervan als diens omgeving van waaruit te zijner tijd de goede wensen terug zullen resoneren. De meest bekende mantra is wel Om Mani Padme Hum in het Tibetaans uitgesproken als, Om Mani Peme Hung. Tijdens het draaien van de mani khorlo´s wordt deze mantra tevens herhaald zachtjes uitgesproken of gezongen, c.q. binnensmonds gemompeld. Men draait de trommel met de rechterhand terwijl men met de rechterschouder naar de trommels en de Stoepa gekeerd loopt in de richting van de wijzers van de klok. Het aan de linker zijde passeren van mensen en objecten is in Tibet een teken van respect. Men draait de trommel op een lichte, rustige manier. Wanneer men met meer personen achter elkaar loopt, slaat men gewoonlijk trommels over om de achteropkomende personen ook de gelegenheid te bieden de trommels in beweging te houden.

In Hantum staan rondom de Stoepa 108 van deze trommels met mantra´s erin opgesteld langs een overdekte rondgang. Ze zijn in gebruik genomen in de lente van 1999 waarbij Chödje Lama Gawang Rinpoche, Lama Drubju uit Tibet en veel medewerkers en donateurs aanwezig waren. Ook de mani korlo rondgang is tot stand gekomen dankzij donaties en hulp van vrijwilligers. Dankzij hun steun kan het centrum steeds wat worden verbeterd. Namens de Gyalwa Karmapa dankt Lama Gawang Rinpoche allen die dit mogelijk hebben gemaakt. Indien u ook mee wilt helpen aan de voortgang van het centrum kunt u dit kenbaar maken aan dharmacouncil@karmakagyu.nl. Er wordt dan contact met u opgenomen. Alle hulp is welkom en u kunt natuurlijk zelf aangeven op welke manier u hulp kunt verstrekken. Altijd is onderhoud aan de gebouwen en het landgoed nodig en er zijn ambities om het Nederlandse onderkomen van de Karmapa te zijner tijd op het terrein van het centrum te bouwen.